Đường ống nước lên bồn va đập mạnh nguyên nhân và cách xử lý

Ống máy bơm nước lên bồn va đập mạnh nguyên nhân và cách xử lý

Đáp án nhanh: Tiếng va đập thình thịch, giật cục trong ống mỗi khi bơm nước lên bồn hầu hết là hiện tượng búa nước (thủy kích) dòng nước đang chảy bị chặn hoặc dội ngược đột ngột, tạo sóng áp lực đập vào thành ống. Bốn nguyên nhân hay gặp nhất ở hệ dân dụng: van một chiều đóng chậm hoặc hở, túi khí kẹt trong ống, ống lắp không cố định, và máy bơm áp cao ngắt đột ngột. Để lâu, sóng va đập làm rạn mối nối, nứt ống và hỏng cánh bơm.

Búa nước là gì và vì sao ống lại “đập”?

Búa nước (tiếng Anh: water hammer, còn gọi là thủy kích hay sốc thủy lực) là hiện tượng áp suất trong đường ống tăng hoặc giảm đột ngột khi dòng nước đang chuyển động bị buộc dừng lại hay đổi hướng. Khối nước có quán tính; khi bị chặn, động năng của nó chuyển thành xung áp lực dội vào thành ống và các mối nối nghe như có ai gõ búa vào ống.

Với hệ bơm lên bồn mái, búa nước thường hình thành qua ba giai đoạn: máy bơm ngắt (phao đầy bồn hoặc mất điện) nhưng cánh bơm vẫn quay theo quán tính; cột nước trong ống đứng lại rồi tụt ngược; dòng nước hồi ngược va vào van một chiều và phần nước còn lại, sinh xung áp. Ống càng dài, đường kính càng lớn, bơm càng mạnh thì cú va càng nặng.

tho sua nuoc can tho

Sáu nguyên nhân khiến ống bơm lên bồn va đập mạnh

Van một chiều thủ phạm số một

Van một chiều (check valve) chỉ cho nước đi một chiều lên bồn và chặn nước tụt ngược khi bơm tắt. Khi van rơ, cánh van đóng trễ vài phần giây; lúc đó nước đã tụt ngược rồi mới bị chặn cú dừng đột ngột này chính là tiếng “cạch” nặng và rung ống. Van lá lật rẻ nhưng đóng cứng nên dễ gây va; van lò xo hoặc loại đóng êm giảm hẳn hiện tượng này. Van phải lắp đúng chiều mũi tên, trên đường đẩy, ngay sau cửa ra của bơm.

Túi khí và ống lỏng hai nguyên nhân dễ bỏ sót

Nếu tiếng kêu là lọc xọc, lạch tạch chứ không phải “thịch” đều, khả năng cao có khí lọt vào đường ống thường do mối nối hút hở, giếng/bồn cạn hút phải khí, hoặc bơm chưa mồi đầy. Khí bị nén rồi bung trong ống tạo tiếng và làm nước lên phập phù.

Còn nếu ống nảy và đập vào tường theo nhịp bơm, vấn đề nằm ở giá đỡ: ống treo dọc tường hoặc đi trong hộp gen thiếu đai kẹp sẽ rung mạnh khi áp lực dao động. Bắt thêm đai inox cách nhau 1–1,5 m và chèn đệm cao su tại điểm tiếp xúc là xử lý được phần lớn.

Ống bơm lên bồn nhà bạn đang va đập mạnh mà chưa rõ do van, do khí hay do bơm? Gọi 0932.088.994 thợ nước Fast khảo sát, nghe đúng điểm và xử lý dứt điểm tại TP.HCM và các chi nhánh.

Bạn tự kiểm tra được gì, khi nào nên gọi thợ

Trước khi gọi thợ, bạn có thể tự làm vài việc an toàn tuyệt đối:

– Ngắt aptomat hoặc rút phích máy bơm trước khi chạm vào bất cứ thứ gì máy bơm là thiết bị điện.

– Nghe kỹ vị trí phát ra tiếng đập: gần bơm (nghi van một chiều), giữa tuyến ống (nghi khí hoặc ống lỏng), ở bồn mái (nghi phao).

– Kiểm tra và siết lại đai kẹp ống, chèn đệm cao su chỗ ống chạm tường.

– Quan sát mối nối đường hút xem có rịn nước, hở khí không.

Nên dừng lại và gọi thợ khi: phải tháo/thay van một chiều trên đường ống đang có áp; cần lắp bình chống búa nước hay van giảm áp; máy bơm nóng, kêu to bất thường hoặc phải đấu lại điện; ống âm tường đã nứt, rịn nước. Những việc này cần đo áp lực và làm đúng kỹ thuật làm sai dễ vỡ ống hoặc hỏng bơm.

Thợ Fast xử lý ống va đập thế nào

Quy trình chuẩn khi tiếp nhận sự cố ống bơm va đập:

– Nghe và khoanh vùng điểm va đập, xác định tuyến ống, vị trí van, bơm, phao.

– Kiểm tra van một chiều: chiều lắp, độ kín, độ trễ khi đóng.

– Đo áp lực đường đẩy, kiểm tra dòng điện máy bơm bằng ampe kìm để loại trừ bơm quá áp/quá tải.

– Xả khí, siết lại mối nối hút, cố định lại ống bằng đai inox và đệm cao su.

– Nếu va đập vẫn còn: lắp bình chống búa nước (khoang khí nén hấp thụ xung áp) trên đường đẩy gần bồn, hoặc thay van một chiều loại đóng êm.

– Chạy thử nhiều chu kỳ bơm ngắt, nghe lại rồi bàn giao.

Chi phí phụ thuộc nguyên nhân thực tế (chỉ cần siết ống, hay phải thay van, lắp bình chống búa nước) báo giá sau khảo sát tại nhà.

Câu hỏi thường gặp FQAs

Ống nước kêu thình thịch khi bơm có nguy hiểm không?

Có. Mỗi cú va đập là một xung áp lực dồn lên mối nối và ống. Ban đầu chỉ ồn, nhưng lặp lại lâu ngày sẽ rạn mối nối, nứt ống PVC/PPR, hở ren và về lâu dài hỏng cánh bơm, van. Nên xử lý sớm thay vì để quen tiếng.

Lắp van một chiều là hết va đập?

Không phải lúc nào cũng vậy. Van một chiều đúng loại, đúng chiều xử lý được nguyên nhân do nước dội ngược. Nhưng nếu ống lỏng, có khí, hoặc bơm áp quá cao thì vẫn đập cần kết hợp cố định ống, xả khí và lắp bình chống búa nước.

Bình chống búa nước là gì, nhà dân có cần không?

Bình chống búa nước (water hammer arrestor) là bình có khoang khí nén, lắp trên đường đẩy để hấp thụ xung áp khi bơm ngắt. Với nhà phố dùng bơm tăng áp mạnh, bồn mái cao hoặc phao đóng cắt gắt, đây là giải pháp gọn và hiệu quả. Nhà dùng bơm nhỏ, ống ngắn thường chỉ cần van một chiều tốt và cố định ống là đủ.

Vì sao chỉ khi bồn gần đầy ống mới đập mạnh?

Vì lúc đó phao (cơ hoặc điện) cắt bơm đột ngột. Dòng nước đang lên bị chặn ngay, tạo cú va mạnh nhất. Phao đóng cắt càng gắt, cú đập càng nặng. Xử lý bằng van một chiều đóng êm và bình chống búa nước.

Máy bơm tăng áp có bị búa nước không?

Có, thậm chí dễ hơn vì áp đẩy cao và đóng ngắt theo cảm biến áp suất. Bơm tăng áp có bình tích áp sẵn sẽ êm hơn; loại đóng ngắt trực tiếp không bình dễ gây rung ống nếu tuyến ống không được cố định chắc.

Xem thêm >>> thợ sửa máy bơm Vũng Tàu | thợ sưa điện cần thơ